تحلیل ماهانه بازار آهن آلات؛ آبان ماه 1405
- خلاصه تغییرات قیمت آهن آلات از ۲ تا ۲۷ آبان
- میلگرد؛ فشار کاهش قیمت بر محصولات میانه و نیشابور
- تیرآهن؛ کاهش قیمت کرمانشاه و رشد متفاوت اطلس
- ورق سیاه؛ رشد قیمت نسبت به ابتدای آبان با وجود اصلاح میانه دوره
- پروفیل؛ افزایش خالص قیمت پس از عقبنشینی از اوج نیمه ماه
- بورس کالا و مواد اولیه؛ دو عامل مهم در تغییر جهت بازار
- بازار آهن در آستانه آذر؛ تداوم اختلاف روند یا نزدیک شدن قیمتها؟
به گزارش آهن آنلاین؛ بازار آهن آلات در آبان ماه ۱۴۰۵ با دو مسیر متفاوت روبهرو شد. درحالیکه بخش مهمی از میلگردها و تیرآهنها نسبت به ابتدای دوره ارزانتر شدند، قیمت ورق سیاه و پروفیل در پایان بازه همچنان بالاتر از دوم آبان قرار گرفت. این تفاوت، نشانهای از یکسان نبودن شرایط عرضه و تقاضا در تمام بخشهای بازار فولاد است؛ بهویژه آنکه در میانه ماه، بخشی از افزایشهای ورق و پروفیل تعدیل شد و همزمان میلگردهای بعضی کارخانهها افت قابلتوجهی را تجربه کردند. معاملات زنجیره فولاد در بورس کالا نیز در طول ماه با درجات متفاوتی از رقابت و تغییر نرخ همراه بود و به پیچیدهتر شدن ارزیابی جهت بازار کمک کرد.
خلاصه تغییرات قیمت آهن آلات از ۲ تا ۲۷ آبان
مقایسه قیمت ابتدای و انتهای دوره نشان میدهد افت میلگرد در کارخانههای میانه و نیشابور برجسته بوده است؛ میلگرد ۱۴ میانه از حدود ۱۱۸ هزار و ۱۸۲ تومان به ۱۰۳ هزار و ۶۳۶ تومان برای هر کیلوگرم رسید و ۱۲٫۳۱ درصد کاهش یافت. در مقابل، میلگرد ۱۲ ظفر بناب با رشد حدود ۲٫۰۳ درصدی مسیر دیگری داشت. در بازار تیرآهن نیز شاخه ۱۲ متری سایز ۱۴ کرمانشاه با افت ۹٫۰۹ درصدی مواجه شد، اما تیرآهن ۱۴ اطلس رشد ۸٫۳۹ درصدی ثبت کرد. در سوی دیگر بازار، ورق سیاه ۴ میلیمتری فولاد مبارکه با ابعاد ۱۲۵۰ در ۲۵۰۰ میلیمتر حدود ۸٫۵۹ درصد و پروفیل ۴۰ در ۴۰ تهران با ضخامت ۲ میلیمتر حدود ۲٫۸۶ درصد گرانتر از ابتدای دوره معامله شدند.
این تصویر دوگانه به آن معنا نیست که قیمت ورق و پروفیل در تمام روزهای آبان صعودی بوده است. بخش مهمی از افزایشها در نیمه نخست دوره رخ داد و پس از آن اصلاح قیمت مشاهده شد؛ بنابراین برای درک رفتار بازار باید مسیر حرکت روزانه و جایگاه قیمت پایان دوره را همزمان در نظر گرفت. در مقاطع طویل نیز افت قیمت میان بعضی کارخانهها شدیدتر بود و تعدادی از برندها برخلاف جهت غالب حرکت کردند.

میلگرد؛ فشار کاهش قیمت بر محصولات میانه و نیشابور
قیمت میلگرد در بخش قابلتوجهی از بازار نسبت به دوم آبان عقب نشست. میلگرد آجدار A3 سایز ۱۴ میانه با کاهش حدود ۱۴ هزار و ۵۴۵ تومان در هر کیلوگرم به ۱۰۳ هزار و ۶۳۶ تومان رسید. همین کارخانه در سایزهای ۲۲ و ۳۲ نیز کاهش نزدیک به ۱۲٫۲۶ درصدی داشت؛ قیمت هر دو سایز از حدود ۱۱۸ هزار و ۶۳۶ تومان به ۱۰۴ هزار و ۹۱ تومان رسید. در سایز ۱۲ میانه نیز افت ۱۲٫۲۰ درصدی دیده شد. این تغییرات نشان میدهد افت قیمت فقط به یک سایز محدود نبود و بخش مهمی از محصولات این تولیدکننده را دربر گرفت.
میلگردهای مجتمع فولاد خراسان در نیشابور نیز در این دوره با کاهش مواجه شدند. قیمت سایزهای ۱۴، ۲۵ و ۲۸ از حدود ۱۱۸ هزار و ۱۸۲ تومان به ۱۰۶ هزار و ۴۵۵ تومان رسید؛ کاهشی نزدیک به ۹٫۹۲ درصد. میلگرد ۱۲ نیشابور نیز از ۱۲۰ هزار و ۶۳۶ تومان به ۱۰۸ هزار و ۹۰۹ تومان کاهش یافت. در میلگرد ۱۴ ابهر، افت حدود ۹٫۶۲ درصدی ثبت شد و قیمت از ۱۱۸ هزار و ۱۸۲ تومان به ۱۰۶ هزار و ۸۱۸ تومان رسید. تفاوت نرخ پایانی برندها نشان میدهد حتی پس از کاهشها، فاصله قیمتی محصولات همسایز همچنان پابرجا بود.
در مقابل، قیمت میلگرد بعضی کارخانهها کاهش فراگیری نداشت. میلگرد ۱۲ ظفر بناب از حدود ۱۱۱ هزار و ۹۰۹ تومان به ۱۱۴ هزار و ۱۸۲ تومان رسید و ۲٫۰۳ درصد افزایش یافت. میلگرد ۱۴ ذوب آهن اصفهان نیز با رشد حدود ۱٫۴۱ درصدی به ۱۱۷ هزار و ۵۴۵ تومان رسید؛ میلگرد ۱۴ خلیج فارس افزایش محدودتری برابر با ۰٫۸۶ درصد داشت. این اختلاف، اهمیت بررسی برند و سایز دقیق در زمان خرید را بیشتر میکند؛ زیرا حرکت قیمت میلگرد را نمیتوان تنها با یک نرخ عمومی توضیح داد.
رفتار میلگرد در این دوره بیش از هر چیز تحتتأثیر اختلاف روند تولیدکنندگان قرار گرفت. افت محسوس محصولات میانه و نیشابور در کنار رشد محدود بعضی برندها، از بازاری حکایت دارد که فشار اصلاح قیمت در آن یکسان توزیع نشده است. برای خریداران، نتیجه عملی این وضعیت افزایش اهمیت مقایسه قیمت کارخانهها با مشخصات یکسان است. ادامه روند در روزهای بعد نیز به وضعیت تقاضای مصرفی، نرخ شمش و توان بازار برای جذب عرضه بستگی خواهد داشت؛ عواملی که بدون بررسی معاملات جدید، نمیتوان درباره اثر قطعی آنها پیشداوری کرد.

تیرآهن؛ کاهش قیمت کرمانشاه و رشد متفاوت اطلس
بازار تیرآهن در آبان بیشتر گرایش کاهشی داشت، هرچند بعضی برندها از این مسیر فاصله گرفتند. قیمت شاخه ۱۲ متری تیرآهن ۱۴ کرمانشاه از ۱۵ میلیون تومان در دوم آبان به حدود ۱۳ میلیون و ۶۳۶ هزار تومان در ۲۷ آبان رسید؛ کاهش ۹٫۰۹ درصدی که در مقایسه با دیگر نمونهها چشمگیر بود. در همین فاصله، تیرآهن ۱۴ ذوب آهن اصفهان از حدود ۲۰ میلیون و ۱۸۲ هزار تومان به ۱۹ میلیون و ۵۴۵ هزار تومان رسید و ۳٫۱۵ درصد افت کرد. قیمت تیرآهن ۱۴ اهواز نیز نزدیک به ۳٫۰۳ درصد پایین آمد.
در سایز ۲۴، کاهش قیمت به برندهای مختلف سرایت کرد. تیرآهن ۲۴ یزد از ۴۵ میلیون تومان به حدود ۴۲ میلیون و ۷۲۷ هزار تومان رسید و ۵٫۰۵ درصد ارزان شد. تیرآهن ۲۴ آریان فولاد حدود ۳٫۰۳ درصد و تیرآهن ۲۴ فایکو نزدیک به ۲٫۰۴ درصد افت داشت. در مقابل، تیرآهن ۲۴ ذوب آهن اصفهان کاهش ملایمتری برابر با ۱٫۵۱ درصد تجربه کرد و در پایان دوره حدود ۴۷ میلیون و ۴۵۵ هزار تومان قیمت داشت. اختلاف سطح قیمت این محصولات در کنار تفاوت درصد تغییر، به ویژگیهای برند، وزن و شرایط عرضه مربوط میشود و نباید صرفاً به سایز اسمی نسبت داده شود.
در میان تغییرات متفاوت، تیرآهن ۱۴ اطلس از ۱۳ میلیون تومان به حدود ۱۴ میلیون و ۹۱ هزار تومان رسید و رشد ۸٫۳۹ درصدی ثبت کرد. تیرآهن ۱۴ فایکو نیز در مقایسه دو سر دوره نزدیک به ۱٫۱۹ درصد افزایش داشت و تیرآهن ۱۴ یزد تقریباً در سطح ۱۵ میلیون و ۲۷۳ هزار تومان باقی ماند. به این ترتیب، حتی در یک سایز پرمصرف نیز روند یکسانی میان تولیدکنندگان دیده نشد.
تفاوت رفتار تیرآهنها نشان میدهد کاهش قیمت تیرآهن، فراگیر اما بدون استثنا نبوده است. در بخشهایی از بازار، افت نرخ محصولات پرمصرف احتمالاً فضای بیشتری برای مذاکره و مقایسه قیمت ایجاد کرده، درحالیکه افزایش بعضی برندها به لزوم توجه به موجودی و شرایط تحویل اشاره دارد. برای بررسی وضعیت روزهای آینده، علاوهبر قیمت پایه مواد اولیه، باید شرایط معامله و عرضه تیرآهن را بهصورت مشخص و بدون تعمیم از یک کارخانه به کل بازار دنبال کرد.

ورق سیاه؛ رشد قیمت نسبت به ابتدای آبان با وجود اصلاح میانه دوره
قیمت ورق سیاه در پایان ۲۷ آبان بالاتر از ابتدای بازه قرار داشت. برجستهترین افزایش مربوط به ورق سیاه ۴ میلیمتری فولاد مبارکه در ابعاد ۱۲۵۰ در ۲۵۰۰ میلیمتر بود که از حدود ۱۴۸ هزار و ۱۸۲ تومان به ۱۶۰ هزار و ۹۰۹ تومان برای هر کیلوگرم رسید؛ رشدی نزدیک به ۸٫۵۹ درصد. همین ضخامت در ابعاد ۱۰۰۰ در ۲۰۰۰ میلیمتر نیز از ۱۵۲ هزار و ۷۲۷ تومان به ۱۶۳ هزار و ۶۳۶ تومان رسید و حدود ۷٫۱۴ درصد افزایش پیدا کرد. این اختلاف نشان میدهد حتی ورق با ضخامت یکسان، بسته به ابعاد عرضه و شرایط بازار، الزاماً درصد تغییر مشابهی ندارد.
ورق سیاه ۵۰ میلیمتری فولاد اکسین خوزستان در عرضه کارخانه از حدود ۱۵۱ هزار و ۳۶۴ تومان به ۱۶۱ هزار و ۳۶۴ تومان رسید و حدود ۶٫۶۱ درصد رشد کرد. همین ورق در بنگاه تهران افزایش ۵٫۸۸ درصدی داشت و نرخ پایانی آن نزدیک به ۱۶۳ هزار و ۶۳۶ تومان بود. اختلاف بین محلهای عرضه را باید جداگانه دید، زیرا هزینههای جانبی و شرایط فروش بر نرخ نهایی تأثیر میگذارند. ورق سیاه ۲ میلیمتری فولاد مبارکه در ابعاد ۱۲۵۰ در ۲۵۰۰ میلیمتر نیز حدود ۵٫۰۹ درصد گرانتر شد.
افزایش قیمت در تمام ضخامتها به یک اندازه نبود. ورق سیاه ۸ میلیمتری کاویان از حدود ۱۴۰ هزار و ۹۰۹ تومان به ۱۴۴ هزار و ۹۱ تومان رسید و تنها ۲٫۲۶ درصد رشد داشت. ورق ۱۰ میلیمتری فولاد مبارکه با گرید ST37 نیز حدود ۳٫۰۱ درصد افزایش نشان داد. در این محصول، قیمت میانه ماه تا سطوح بالاتری پیش رفت، اما در هفتههای بعد از بخشی از رشد خود عقب نشست. چنین حرکتی تأکید میکند که رشد نقطه آغاز تا پایان، بهتنهایی به معنای صعود پیوسته در تمام جلسات بازار نیست.
بازار ورق سیاه در این دوره از بازار میلگرد متمایز بود؛ اغلب ضخامتهای منتخب پس از نوسانهای میانه ماه، در سطحی بالاتر از شروع آبان قرار گرفتند. اختلاف تغییر قیمت میان محصولات فولاد مبارکه، فولاد اکسین خوزستان و کاویان، از اهمیت نوع ورق، ضخامت، ابعاد و محل تحویل حکایت دارد. با این حال، عقبنشینی برخی نرخها از اوج میانه دوره نشان میدهد مقاومت خریداران در برابر رشد مداوم قیمت ورق سیاه، یکی از موضوعات قابل بررسی در ادامه بازار خواهد بود.

پروفیل؛ افزایش خالص قیمت پس از عقبنشینی از اوج نیمه ماه
قیمت پروفیل از ابتدای تا انتهای دوره افزایش محدودی داشت، اما مسیر آن در طول آبان یکسان نبود. پروفیل ۴۰ در ۴۰ تهران با ضخامت ۲ میلیمتر از حدود ۱۵۹ هزار و ۹۱ تومان به ۱۶۳ هزار و ۶۳۶ تومان برای هر کیلوگرم رسید؛ افزایش نزدیک به ۲٫۸۶ درصد. پروفیل ۸۰ در ۴۰ تهران نیز با همین ضخامت تغییر مشابهی داشت و پروفیل ۲۰ در ۲۰ تهران حدود ۲٫۸۵ درصد گرانتر شد. این ارقام نشان میدهد محصولات تهران در مقایسه دو سر دوره رشد بیشتری از برخی نمونههای اصفهان ثبت کردند.
در محصولات اطلس فولاد مازندران، پروفیلهای ۲۰ در ۲۰، ۴۰ در ۴۰ و ۸۰ در ۴۰ با ضخامت ۲ میلیمتر افزایش حدود ۱٫۶۹ درصدی داشتند. قیمت پروفیل ۲۰ در ۲۰ این مجموعه از ۱۶۱ هزار و ۳۶۴ تومان به ۱۶۴ هزار و ۹۱ تومان رسید. در مقابل، پروفیل ۲۰ در ۲۰ اصفهان با رشد ۰٫۵۶ درصدی از حدود ۱۶۲ هزار و ۲۷۳ تومان به ۱۶۳ هزار و ۱۸۲ تومان رسید و افزایش پروفیل ۴۰ در ۸۰ اصفهان نزدیک به ۱٫۱۳ درصد بود.
نکته قابلتوجه این است که رشد قیمت تا نیمه آبان پررنگتر بود و در ادامه بخشی از آن تعدیل شد. برای نمونه، قیمت پروفیل ۲۰ در ۲۰ اصفهان در سیزدهم آبان به حدود ۱۷۰ هزار و ۴۵۵ تومان رسید، اما تا بیستم آبان به حدود ۱۶۱ هزار و ۳۶۴ تومان عقب نشست و سپس اندکی افزایش یافت. پروفیل ۸۰ در ۴۰ تهران نیز پس از رسیدن به حدود ۱۷۱ هزار و ۸۱۸ تومان در هجدهم آبان، کاهش پیدا کرد و پایان دوره را در نرخ ۱۶۳ هزار و ۶۳۶ تومان پشت سر گذاشت.
این تغییر جهت نشان میدهد قیمت پروفیل در آبان با یک دوره رشد و سپس اصلاح مواجه بوده است. با وجود بالاتر ماندن نرخ پایانی از ابتدای ماه، فاصله قیمتها با اوج ثبتشده در میانه دوره قابلتوجه بود. از آنجا که ورق گرم یکی از نهادههای مهم تولید پروفیل است، تغییرات بازار ورق میتواند بر انتظارات تولیدکنندگان اثر بگذارد؛ اما اختلاف زمان و شدت تغییر قیمت دو گروه مانع از آن است که هر افزایش یا کاهش پروفیل را به شکل مستقیم و قطعی به نرخ ورق نسبت دهیم.

بورس کالا و مواد اولیه؛ دو عامل مهم در تغییر جهت بازار
معاملات زنجیره فولاد در بورس کالا طی آبان رفتار یکسانی نداشت. در ابتدای ماه، میزان رقابت برای برخی محصولات با دیگر گروهها متفاوت بود؛ در پنجم آبان معاملات میلگرد از نظر حجم مورد توجه قرار گرفت و ورق قلعاندود رقابت قیمتی بیشتری تجربه کرد. در میانه ماه، قیمت عرضه شمش فولادی در محدوده ۸۲ هزار تومان برای هر کیلوگرم مطرح بود و تعدیل نرخ برخی محصولات نهایی همزمان با کاهش فشار قیمتی مواد اولیه دیده شد. با این حال، همزمانی تغییرات بورس و بازار آزاد بهتنهایی برای تعیین علت افت یا رشد قیمت کافی نیست.
در روزهای پایانی بازه، معاملات شمش فولادی دوباره اهمیت بیشتری پیدا کرد. میانگین موزون قیمت شمش در بیستوپنجم آبان حدود ۹۱ هزار و ۸۸ تومان برای هر کیلوگرم بود و نسبت به قیمت پایه همان روز، رقابت حدود ۱۶٫۸ درصدی ثبت شد. همچنین میانگین قیمت معاملاتی میلگرد در بیستم آبان نزدیک به ۱۰۲ هزار و ۵۵۰ تومان اعلام شد. اختلاف این سطوح با قیمتهای فروش در بازار طبیعی است؛ زیرا هزینه حمل، محل تحویل، زمان معامله و شرایط فروش، نرخ نهایی را تغییر میدهد.
برای ارزیابی این دوره، نقش نرخ ارز، هزینه تأمین مواد اولیه، شرایط نقدینگی خریداران و تقاضای ساختوساز نیز اهمیت دارد. با این همه، بدون شواهد مستقیم از حجم خرید مصرفکنندگان یا سیاست قیمتگذاری تکتک کارخانهها، نمیتوان اختلاف رفتار برندها را به یک متغیر واحد نسبت داد. آنچه از مسیر قیمتها روشن است، وجود فاصله معنادار میان مقاطع طویل و محصولات تخت در پایان دوره است.
بازار آهن در آستانه آذر؛ تداوم اختلاف روند یا نزدیک شدن قیمتها؟
پایان بازه ۲ تا ۲۷ آبان با تصویر متفاوتی از بخشهای بازار فولاد همراه بود: افت محسوس برخی میلگردها، کاهش نرخ بیشتر تیرآهنها، رشد خالص ورق سیاه و افزایش محدود پروفیل پس از اصلاح قیمتها. این اختلافها نشان میدهد ارزیابی بازار آهن تنها با یک شاخص یا قیمت مرجع، تصویر کاملی از وضعیت خریدوفروش ارائه نمیکند. خریداران باید تغییر قیمت محصول دقیق، برند، سایز، ضخامت و محل تحویل را در کنار روند بازار بررسی کنند.
در آستانه آذر، سه متغیر میتوانند جهت بازار را تحتتأثیر قرار دهند: تغییر نرخ شمش و محصولات فولادی در بورس کالا، میزان تقاضای واقعی در بازار مصرف و شرایط تولید و عرضه کارخانهها. امکان بازگشت قیمتها یا ادامه اصلاح در گروههای مختلف وجود دارد، اما تعیین مسیر قطعی بدون بررسی معاملات روزهای آینده منطقی نیست. مهمترین ویژگی آبان، نه صعود یا نزول یکپارچه، بلکه فاصله گرفتن روند قیمت محصولات فولادی از یکدیگر بود؛ وضعیتی که احتمالاً تصمیمگیری خرید را به مقایسه دقیقتر و زمانبندی محتاطانهتر وابسته میکند.