فولاد پشت چراغ قرمز تقاضا
به گزارش آهن آنلاین؛ بازار فولاد در هفته‌های پیش‌رو با دو نیروی متضاد روبه‌رو است. رکود ساخت‌وساز در داخل و افت صادرات به بازارهای منطقه، تقاضا برای محصولات فولادی را محدود کرده و از طرفی محدودیت‌های بورس کالا و کمبود گاز، عرضه و تولید را تحت فشار قرار داده است. در چنین شرایطی، افزایش هزینه تمام‌شده تولید می‌تواند مانع کاهش قیمت‌ها شود. هرچند قدرت خرید بازار نیز ظرفیت پذیرش قیمت‌های بالاتر را ندارد.
بازار فولاد در شرایطی وارد دوره‌ای از عدم‌تعادل میان عرضه و تقاضا شده که نشانه‌های رکود در هر دو بخش بازار داخلی و صادراتی قابل مشاهده است. کاهش فعالیت‌های ساختمانی و افت حجم ساخت‌وساز، تقاضای داخلی برای محصولاتی مانند میلگرد و تیرآهن را محدود کرده و هم‌زمان رکود در بازارهای منطقه‌ای نیز فرصت صادرات را برای تولیدکنندگان فولاد کاهش داده است. دو مسیر اصلی فروش محصولات فولادی با محدودیت مواجه شده‌اند و سمت تقاضا توان چندانی برای جذب افزایش قیمت‌ها را ندارد.
محدودیت‌های بورس کالا و کمبود گاز؛ موانع افزایش عرضه فولاد
با وجود این شرایط، کاهش تقاضا به افت قیمت آهن منجر نشده است. چراکه در سمت عرضه نیز عواملی وجود دارند که مانع افزایش حجم تولید و عرضه در بورس کالا شده‌اند. محدودیت‌های ایجادشده در سازوکار عرضه محصولات در بورس کالا و همچنین مشکلات تامین گاز برای واحدهای فولادی، دو عامل اصلی کاهش عرضه به‌شمار می‌روند. این وضعیت باعث شده است بازار با وجود ضعف تقاضا، از افزایش عرضه متناسب با نیاز مصرف‌کنندگان برخوردار نباشد.
محدودیت انرژی و بورس کالا، دو مانع افزایش عرضه
یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر وضعیت فعلی بازار فولاد، محدودیت تامین انرژی در واحدهای تولیدی است. صنعت فولاد به‌ویژه در بخش احیای مستقیم و تولید آهن اسفنجی، وابستگی قابل‌توجهی به گاز طبیعی دارد و هرگونه محدودیت در تامین این سوخت می‌تواند روند تولید را با اختلال مواجه کند. کاهش دسترسی به گاز، ظرفیت عملیاتی کارخانه‌ها را محدود می‌کند و در ادامه میزان تولید شمش و محصولات نهایی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.
علاوه‌بر محدودیت انرژی، شرایط عرضه در بورس کالا نیز در کاهش حجم عرضه موثر بوده است. زمانی که عرضه محصولات با محدودیت مواجه شود، حتی در شرایطی‌که تقاضای مصرفی چندان قدرتمند نیست، کاهش حجم محصول در دسترس می‌تواند بر قیمت‌های معاملاتی فشار وارد کند.
افزایش هزینه‌های تولید در شرایطی‌که حجم تولید کاهش یافته، می‌تواند قیمت تمام‌شده محصولات را بالا ببرد. هزینه‌های انرژی، مواد اولیه، حمل‌ونقل و سایر نهاده‌های تولید در کنار کاهش بهره‌برداری از ظرفیت کارخانه‌ها، بر هزینه نهایی تولیدکنندگان اثر می‌گذارد. در چنین شرایطی حتی اگر تقاضا در بازار ضعیف باشد، تولیدکنندگان نیز انگیزه و امکان محدودی برای عرضه محصول با قیمت‌های پایین‌تر خواهند داشت.
بازار کشش قیمت‌های بالاتر را ندارد
با وجود فشار هزینه‌ها و کاهش عرضه، مهم‌ترین مانع رشد بیشتر قیمت محصولات آهنی، محدودیت قدرت خرید مصرف‌کنندگان است. بازار داخلی که تحت‌تاثیر رکود ساخت‌وساز قرار دارد، توان پذیرش افزایش مداوم قیمت‌ها را ندارد. میلگرد با قیمت بیش از ۱۳۰ هزار تومان و ورق گرم با قیمت تمام‌شده بالاتر از ۱۸۰ هزار تومان، با محدودیت جدی در تقاضای بازار مواجه خواهند شد.
در این سطوح قیمتی، بسیاری از خریداران ترجیح می‌دهند خریدهای خود را به تعویق بیندازند یا فقط به تامین نیازهای ضروری و کوتاه‌مدت اکتفا کنند. این رفتار می‌تواند حجم معاملات را کاهش دهد و مانع از انتقال کامل رشد هزینه‌های تولید به قیمت فروش شود. در واقع، تولیدکننده با افزایش هزینه تمام‌شده روبه‌رو است، اما مصرف‌کننده نیز توان پرداخت قیمت‌های بالاتر را ندارد. وضعیتی که می‌تواند به توقف معاملات و کاهش تحرک بازار منجر شود. قیمت‌ها در سطوح فعلی با مقاومت تقاضا مواجه شده‌اند و احتمال توقف معاملات یا کاهش حجم خرید در صورت ادامه روند صعودی وجود دارد.
نگاه بازار به ارز و تحولات سیاسی
در حال حاضر تحولات سیاسی و اقتصادی بیش از گذشته در تصمیم‌گیری فعالان بازار فولاد نقش پیدا کرده است. حساسیت بازار به اخبار سیاسی را می‌توان در واکنش سریع قیمت‌ها به نوسانات نرخ ارز مشاهده کرد. از آنجایی‌که نرخ ارز بر هزینه تامین مواد اولیه، تجهیزات، قطعات و انتظارات قیمتی تولیدکنندگان اثرگذار است، هرگونه تغییر در آن می‌تواند مسیر قیمت میلگرد و سایر محصولات فولادی را تحت‌تاثیر قرار دهد. در شرایطی‌که تقاضای مصرفی ضعیف است، انتظارات ارزی و سیاسی می‌تواند نقش پررنگ‌تری در جهت‌دهی به قیمت‌ها داشته باشد و حتی بر رفتار عرضه‌کنندگان و خریداران اثر بگذارد.
به‌طور کلی کاهش عرضه به‌تنهایی تضمین‌کننده رشد پایدار قیمت‌ها نیست. همان‌طور که رکود تقاضا نیز به کاهش نرخ‌ها منجر نمی‌شود. مسیر آینده بازار به میزان تداوم محدودیت‌های انرژی، سیاست‌های عرضه در بورس کالا، روند قیمت شمش و تحولات نرخ ارز بستگی خواهد داشت. در چنین شرایطی احتمال افزایش نرخ برخی محصولات همچون تیرآهن و میلگرد وجود دارد، اما عبور پایدار از سطوح فعلی بدون بهبود تقاضای داخلی و صادراتی با دشواری همراه خواهد بود.
