در پی اعمال تمهیدات مستقیم از سوی وزارت بازرگانی و وزارت صنایع، نرخ آهن در معاملات بورس کالا کاهش یافت.

دیروز نرخ آهن در حالی 780 تومان ثبت شد که در هفته گذشته قیمت محصولات ذوب‌آهن به 800 تومان در هر کیلو رسیده بود و حتی قیمت یکی از شرکت‌ها در رقابت 850 تومان شده بود.
بر اساس این گزارش، دیروز همزمان با آغاز عرضه آهن در تالار بورس کالا، ناظر معاملات اعلام کرد: از آنجا که قیمت میلگرد و تیرآهن در یک ماه اخیر به شدت رشد کرده است و ارزیابی‌ها نشان از کاذب بودن نرخ‌ها دارد، از این رو وزارت بازرگانی اسامی و مشخصات کامل تمامی افرادی را که از بورس خرید می‌کنند، ارزیابی می‌کند.
در همین راستا، نماینده وزارت بازرگانی هم که در تالار معاملات بورس حضور داشت، در خصوص این تصمیم گفت: تا پیش از این، دولت قصد دخالت در بازار را نداشت، اما در جریان جلساتی که با حضور مسوولان وزارت صنایع و وزارت بازرگانی و تعدادی از تولیدکننده‌ها برگزار شد، کارشناسان به این نتیجه رسیدند که نرخ‌های فعلی در بازار آهن کاذب و غیرمنطقی است.
وی خطاب به کارگزاران گفت: از این رو تصمیم بر این شده تا وزارت بازرگانی با ابزاری که در اختیار دارد، جلوی تقاضای کاذب بازار را بگیرد، از این رو لیست تمامی خریداران توسط وزارت بازرگانی بررسی شده و عواقب هر گونه مشکلی با کارگزاران خواهد بود.
هشدارهایی به کارگزاران
محمود غفاری، ناظر تالار بورس کالا نیز اعلام کرد: با وجود اینکه محدودیت خریدی تعیین نشده، اما در صورتی که روند قیمت‌ها افزایش پیدا کند، این احتمال وجود دارد که محدودیت خرید نیز در مورد معاملات در نظر گرفته شود.
علاوه بر اینکه واریز 100 درصد وجه تضمین خرید نیز دیروز از سوی بورس تعیین شده بود، غفاری اعلام كرد در صورتی که تشخیص داده شود قیمت کالایی در رقابت بالاتر از حد تعیین شده، از سوی مدیرعامل بورس کالا این اجازه را دارد که تا 3 نرخ اول معامله را باطل اعلام کند، از این رو به کارگزاران هشدار داد تا از ثبت نرخ‌های خیلی بالا در رقابت خودداری کنند.
تعیین سقف نرخ برای بورس
شنیده‌ها حاکی از آن است که علاوه بر این موارد، از بورس کالا خواسته شده بود تا از ثبت نرخ‌های بالاتر از 780 تومان، جلوگیری کند که البته گفته می‌شود بورس با تعیین این نرخ به طور مشخص موافقت نکرده بود.
اما در هر صورت با توجه به مطالبی که از سوی نماینده وزارت بازرگانی و ناظر تالار در ابتدای معاملات اعلام شد، تقاضا کاهش قابل‌توجهی پیدا کرد و برخلاف تصور همگان، نه‌تنها معاملات وارد رقابت نشد، بلکه در بیشتر موارد عرضه‌کننده‌ها مجبور به کاهش قیمت پایه نیز شدند و عملا در بیشتر موارد نرخ آهن روی 780 تومان تعیین شد.
البته در برخی موارد بورس از انجام معامله خودداری کرد، برای مثال در مورد میلگرد تحویل 30 /7/89 فولاد خراسان پس از اینکه در رقابت نرخ آن به 850 تومان رسید، مدیرعامل بورس کالا، دستور ابطال معامله را داد.
نظر بورس این بود که عرضه‌های تحویل 30/8/89 از تحویل‌های 30/7/89 پایین‌تر به ثبت برسد تا تفاوت نرخی که باید میان سلف‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت وجود داشته باشد، تعيين شود. در نتیجه دیروز ناظر تالار برای یکدست کردن قیمت‌ها، عرضه‌های 30/7 را قبول نکرده و تنها عرضه‌های سلف 30/8 را پذیرفت.
در همین حال، ناظر تالار در پاسخ به یکی از کارگزاران که کاهش نرخ‌های پایه را با توجه به قیمت سنگ‌آهن و شمش پایین توصیف کرده بود، گفت: در حال حاضر شرایط بازار کشور با توجه به اینکه در حال نزدیک شدن به زمان اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها هستیم خاص است و تلاش برای بالا نرفتن قیمت‌ها و استفاده برخی افراد از این موقعیت، منطقی است، اما اگر شرایط عادی بود قطعا نرخ سنگ‌آهن و شمش و دیگر هزینه‌های تولید همان طور که مورد نظر برخی کارشناسان است باید مورد توجه قرار می‌گرفت، اما شرایط فعلی بازار خاص است و احتیاج به برخی نظارت‌ها وجود دارد.
کنترل بازار، منطقی یا دیرهنگام؟
اگرچه دیروز همچنان افرادی بودند که نسبت به محدود کردن بازار اعتراض داشته و آن را برخلاف اصول بازار آزاد می‌دانستند و حتی برخی نیز اجرای این تمهیدات را بسیار دیرهنگام ارزیابی می‌کردند، اما واقعیت امر نشان از رضایت فعالان بازار از کاهش نرخ‌ها داشت؛ به طوری که حتی مخالفان نظارت مستقیم در بازار نیز این کاهش قیمت را منطقی دانسته و معتقد بودند که نرخ‌ها بیش از حد و بسیار غیرمنطقی بالا رفته بود و احتیاج به اصلاح نرخ‌ها داشتیم. از این رو این موضوع را مطرح می‌کردند که اگر قرار بر این بود دولت مستقیما در بازار نظارت کند، بهتر بود که زودتر از این و پیش از اینکه عده‌ای با ثبت نرخ‌های بالا سود کرده و عده‌ای ضرر کنند وارد بازار می‌شد و این تمهیدات را به کار می‌بست.
دلایل کاهش تقاضا در بورس
دیروز اگرچه اظهاراتی که در مورد ارزیابی لیست خریداران مطرح شد تا حدودی تقاضا را کاهش داد، اما در کنار این موارد، به نظر می‌رسید عرضه محصولات از سوی تولیدکننده‌های متعدد نيز تا حدودی از فشار تقاضا کاست خصوصا اینکه برخلاف همیشه ذوب‌آهن در انتهای تالار و پس از اینکه دیگر تولیدکننده‌ها عرضه کردند، محصول خود را روی تابلو آورد؛ از این رو التهابی که همواره در مورد معاملات ذوب‌آهن ایجاد شده و بر بازار دیگر فولادی‌هایی که پس از آن عرضه می‌کنند سایه می‌افکند، این بار رخ نداد.
اما به گفته غفاری، بورس کالا همچنان مصر است تا فولادسازان بخش خصوصی را پذیرش کند تا با بالا رفتن عرضه، تعادل میان عرضه و تقاضا همواره وجود داشته باشد. کمااینکه گفته می‌شد به دنبال خبر عرضه‌های دیروز، از بعدازظهر روز یکشنبه معاملات بازار آهن با نزول اندک قیمت و کاهش التهاب تقاضا روبه‌رو شده بود، البته یکی از کارشناسان بازار گفت: با توجه به اینکه تا دیروز ظهر خبر مربوط به تمهیدات وزارت بازرگانی اعلام نشده بود از این رو تا زمان انجام معاملات بورس، بازار مجددا گرفتار التهابات و هیجانات شده بود، اما با کاهش نرخ‌ها در بورس کالا این فضا مجددا تعدیل شد و بازار آرام‌تر شد.
فروش 152 هزار تن کالا در بورس
دیروز همزمان با کاهش نرخ محصولات شرکت‌های عرضه‌کننده که در مورد برخی از آنها در چند مرحله اتفاق افتاد، تقاضا در برخی موارد پایین‌تر از عرضه بود و باعث شد تا بخشی از کالاهای عرضه شده برای عرضه در زمان مچینگ به خریداران ارائه شود.
براساس این گزارش، دیروز سبد میلگرد A-3 ا14، تا 25 خراسان با نرخ 780 تومان 17 هزار و 160 تن، سبد میلگرد A-3ا 14، تا 25 گروه ملی نیز با نرخ780 تومان 7 هزار و 590 تن، سبد میلگرد A-3 ا14 تا 25 فولاد یزد با نرخ 780 تومان 800 تن در رینگ اصلی و 400 تن در زمان مچینگ معامله شد.
میلگرد A-2 ا12، فولاد کرمان با نرخ 780 تومان 540 تن در زمان مچینگ و 200 تن در تالار اصلی فروش رفت.
سبد میلگرد و تیرآهن ذوب‌آهن دیروز با نرخ 780 تومان 58 هزار و 80 تن فروخته شد. مجموعا تا ساعت 14 دیروز، 152 هزار و 620 تن آهن معامله شد.
مبارکه نرخ پایه را کاهش داد
با توجه به اینکه تقاضای کمتری از آنچه انتظار می‌رفت در بازار وجود داشت، دیروز مبارکه نرخ پایه ورق گرم را که 696 تومان اعلام کرده بود به 640 تومان کاهش داد.
براساس این گزارش، در این روز ورق گرم B 6 هزار و 660 تن با نرخ 6400 تومان معامله شد. ورق سرد C نیز با نرخ 842 تومان 4 هزار و 470 تن معامله شد. ورق گالوانیزه نیز 926 تومان 1550 تن معامله شد.

سه شنبه 16 شهریور 1389